Περί αγάπης-Λέο Μπουσκάλια

Την επόμενη φορά που θα ‘χω παρόρμηση να σου μιλήσω άσχημα ή σκληρά, θα καταπιώ τη γλώσσα μου κ’ θα σωπάσω. Η αγάπη δεν μου δίνει το δικαίωμα της σκληρότητας.

Αν δεν μπορώ να είμαι γενναιόδωρος κ’ να σε βοηθήσω, θα προσπαθήσω τουλάχιστον, να μη σταθώ εμπόδιο στο δρόμο σου. Αγάπη σημαίνει να σε περιμένω να ωριμάσεις.

Δε θα σου φορτώσω τα προβλήματά μου. Έχεις αρκετά δικά σου προβλήματα κ’ δεν χρειάζεσαι τα δικά μου. Η αγάπη μου πρέπει να κάνει πιο εύκολη τη ζωή σου, όχι πιο πολύπλοκη.

Δεν χρειάζεται πάντα να έχω δίκιο. Μπορώ να δεχτώ ότι έχεις κι εσύ δίκιο, όσο συχνά έχω κι εγώ. Αγάπη σημαίνει να μοιράζεσαι. Αν ήδη ξέρω ότι έχω δίκιο, δεν θα ωφεληθώ από τη διορατικότητά σου.

Δεν χρειάζεται να διευθύνω πάντα εγώ τη σχέση μας. Η αγάπη είναι άμπωτη και πλημμυρίδα. Κάποιες φορές χρειάζεται ν’ αποσύρομαι κ’ άλλες πάλι να παίρνω στα χέρια μου τον έλεγχο.

Δεν είναι ανάγκη να είμαι τέλειος. Ούτε κι εσύ. Αγάπη είναι η εκτίμηση της ανθρώπινης υπόστασής μας, όχι της τελειότητάς μας.

Μπορώ να παραιτηθώ απ’ την απαίτησή μου να σ’ αλλάξω, Αν θέλουμε να ζήσουμε μαζί, το καλύτερο που έχουμε να κάνουμε είναι ν’ αποδεχτούμε ο ένας τον άλλο, όπως είμαστε. Στο κάτω- κάτω, η αγάπη προοδεύει με αμοιβαία ωρίμανση.

Δεν χρειάζεται να σου καταλογίζω ευθύνες. Αφού είμαι ενήλικος, που παίρνει αποφάσεις βασισμένες στην προσωπική του εμπειρία, δεν μπορώ να κατηγορήσω κανέναν για μια λαθεμένη απόφαση, εκτός από τον εαυτό μου. Η αγάπη τοποθετεί την ευθύνη εκεί που ανήκει.

Μπορώ να παραιτηθώ από τις προσδοκίες μου. Να επιθυμώ είναι ένα πράγμα και να προσδοκώ άλλο. Το ένα φέρνει ελπίδα, το άλλο μπορεί να φέρει πόνο. Η αγάπη είναι απελευθερωμένη από προσδοκίες.

"Μπουσκάλια Λ.,(1987), Λεωφορείο 9 για τον Παράδεισο(Μετάφραση από Δημήτρη Κωστωλένο), ΑΘΗΝΑ: Εκδόσεις Γλάρος, σελ.239-240"

Τα λόγια είναι φτώχεια

Υπάρχουν κάποιες στιγμές, που έχουν την δυνατότητα να χαράζονται στην μνήμη σου, συναισθήματα, που αποτυπώνονται στην καρδιά σου και προσωπικότητες, που  συνοδεύουν την ζωή σου. Όλα αυτά, όταν συνδυαστούν,  δημιουργούν κάτι το μοναδικό. Ένας από τους πολλούς-ενδεχομένως-λόγους, που οι άνθρωποι αποκτούν νόημα στη πορεία της ζωής τους. Δεν πρόκειται να εκφράσω κάτι με λόγια. Έμαθα ότι τα λόγια είναι φτώχεια και πως οι πράξεις είναι εκείνες, που παρουσιάζουν τα πάντα. Κάποια όντα έχουν την δυνατότητα να  μπαίνουν στη ζωή σου και την πλάθουν με τον δικό τους ξεχωριστό τρόπο, μη γνώριμο αλλά συνάμα τόσο ζεστό… Είναι μαγικό… Κοστίζει λίγο αλλά απαιτεί πολλά…

ΕΚΠΤΩΣΗ

Το Ελληνικό σύστημα φάνηκε, για ακόμη μια φορά, αναποτελεσματικό και άδικο. Άδικο στις περισσότερες δομές του. Στις ενέργειές του. Στον ηθικό του κώδικα. Σε μια εποχή, όπου η οικονομία παρακμάζει, ένα πράγμα ισχύει: «Λάβετε απ’ όπου μπορείτε, για να σωθείτε…» Παρακάτω εξιστορείται μια κατάσταση, που βίωσε ένας φοιτητής, στο εσωτερικό ενός λεωφορείου.

«Βρισκόμουν στο λεωφορείο και πήγαινα προς το σπίτι μου, μετά την ολοκλήρωση των μαθημάτων στην σχολή μου. Ξαφνικά, μπαίνει ένας ελεγκτής κομίστρων και προχωρούσε σιγά-σιγά προς το μέρος μου. «Το εισιτήριό σας παρακαλώ» είπε εκείνος. Τότε λοιπόν, βγάζω κι εγώ το εισιτήριο από την τσέπη μου και το παραδίδω. Ύστερα από τον έλεγχο, μου γνέφει και μου λέει «τι είναι αυτό;». Εγώ απάντησα «Ποιο;». «Το εισιτήριο» μου λέει, «το έσβησες με γόμα;». Πάγωσα. Δεν ήξερα, τι ν’ απαντήσω. Ύστερα κατέβασα το κεφάλι μου, δίνοντας μια θετική απάντηση προς τον ελεγκτή. «Την ταυτότητα σου παρακαλώ» μου είπε. «Δεν την έχω μαζί μου» απάντησα. «Τότε θα πρέπει να πάμε στο αστυνομικό τμήμα, προς εξακρίβωση στοιχείων». «Σήκω» μου είπε. Διστακτικά σηκώθηκα και κατεβήκαμε στην επόμενη στάση. «Φοιτητής είσαι;» μου είπε. «Ναι» του απάντησα. «Θεωρείται παράπτωμα αυτό, που μόλις έγινε και κανονικά θα έπρεπε, να πας στο Αστυνομικό Τμήμα και να χρεωθείς το ποσό των 300€». «Έχεις μαζί σου πάσο;» με ρώτησε. «Ναι, ορίστε» του αποκρίθηκα εγώ. Μου πήρε τα στοιχεία και μου έκοψε το πρόστιμο. «Δεν μπορώ να κάνω κάτι άλλο» μου είπε. Του εξήγησα και του είπα «Κύριε, αυτή ήταν η πρώτη φορά, που έκανα κάτι τέτοιο. Δεν είχα χρήματα ν’ αγοράσω άλλο εισιτήριο και αναγκάστηκα να χρησιμοποιήσω αυτό τον τρόπο, παρά να μπω χωρίς εισιτήριο». «Αν δεν είχες εισιτήριο, θα σ’ άφηνα, αλλά αυτό που έκανες ήταν σοβαρό» απάντησε. Όση προσπάθεια κι αν κατέβαλλα, δεν κατάφερα να τον πείσω για κάτι, που στην ουσία δεν ήταν αποφυγή, αλλά η απτή πραγματικότητα».

Η περίπτωση του συγκεκριμένου ατόμου είναι μία από τις πολλές, που συμβαίνουν καθημερινά στην χώρα μας. Θεωρώ σωστό το γεγονός ότι, ο ελεγκτής κομίστρων κάνει την δουλειά του, αλλά σε αντίστοιχη περίπτωση  μιας κοπέλα, η εύκολη λύση θα ήταν να την αφήσουν. Δεν γνωρίζω, τι λογική είναι αυτή… Ακόμη, θεωρώ απαράδεκτο το γεγονός της αγοράς εισιτηρίων από άτομα με οικονομικές δυσκολίες. Δηλαδή, τι λύση θα μπορούσε κάποιος να προτείνει, υπό αυτές τις συνθήκες; Περιμένει ίσως, στο συγκεκριμένο παράδειγμα, να μην μπαίνει ο φοιτητής στο λεωφορείο, πόσο μάλλον, να μην πηγαίνει στην σχολή του; Περιμένει μήπως ο ελεγκτής ότι οι γονείς αυτού του παιδιού, ίσως να δυσκολεύονται τόσο πολύ, που να μην μπορούν να ανταπεξέλθουν, ούτε καν προς αγορά ενός εισιτηρίου; Η’ μήπως είναι εκείνος διατεθειμένος, να του αγοράσει ένα ή να πληρώσει για μια μηνιαία κάρτα; Ε λοιπόν, εγώ δεν είμαι αυτής της άποψης. Σε ένα καπιταλιστικό σύστημα στο οποίο ζούμε, ένα δείγμα ανθρωπιάς φαίνεται για θαύμα. Λυπάμαι πολύ, γιατί η απάθεια και η αναξιοκρατία είναι στοιχεία, που παρατηρούμε πλέον στο κοινωνικό σύστημα. Που είναι η ελπίδα; Που είναι τα όνειρα, για εξέλιξη, για πρόοδο, για δημιουργία; Αναζητείς το δίκαιο και δεν μπορείς να το βρεις από πουθενά. Ούτε καν από τους ίδιους τους συνανθρώπους σου. Λες και έγινε έγκλημα. Που και στο έγκλημα, τόσες ενοχές δεν θα ένιωθε κάποιος, γιατί θα είχε επίγνωση των πράξεών του.

Με οδηγό το άγχος

Με αφορμή την αρχή των Πανελλήνιων εξετάσεων, θέλω να «πω» κάποια βασικά πράγματα, που θεωρούνται δεδομένα για πολλούς. Το εκπαιδευτικό σύστημα έχει λάβει μια αγχωτική, πιεστική τροπή, με λιγοστή γνώση και αυξημένη συστηματοποίηση στο «πως» και «τι» μαθαίνουμε. Λίγες ώρες πριν το ξεκίνημα και ακόμη θυμάμαι σαν χθες, πως αισθανόμασταν ως μαθητές. Άπειρο άγχος κατέκλυζε την ψυχολογία όλων. «Πως θα γράψω; Θα περάσω εκεί που θέλω; Κι αν είναι δύσκολα τα θέματα; Οι γονείς μου δεν θα μου ξαναμιλήσουν». Αυτές είναι κάποιες σκέψεις μαθητών που, τις περισσότερες φορές, είναι ακόμα πιο υπερβολικές. Τίθεται ζήτημα λοιπόν, με τι ψυχολογία πηγαίνουν οι μαθητές να δώσουν εξετάσεις; Το «κουλούρι» είναι μικρό, για να φανερώσει την σοβαρότητα του θέματος. Θυμάμαι ότι έβλεπα παντού άτομα να σιγομιλούν. Άλλοι έλεγαν ό,τι είχαν αποστηθίσει, άλλοι προσεύχονταν, άλλοι σκέφτονταν το μετά, τις συνέπειες δηλαδή της ενδεχόμενης- γι’ αυτούς- αδικαιολόγητα αποτυχίας, που είχε καρφωθεί στο μυαλό τους και τους πλημμύριζε με αρνητικά συναισθήματα. Αν μου επιτραπεί, θα μπορούσα να χρησιμοποιήσω έναν φαινόμενο-όρο της επιστήμης της Ψυχολογίας, την «αυτό-εκπληρούμενη προφητεία». Σύμφωνα με αυτήν, οι προσδοκίες μας από κάποιο άτομο προκαλούν το άτομο αυτό να συμπεριφέρεται με τέτοιο τρόπο ώστε να επιβεβαιώνει τις προσδοκίες μας, ακόμη κι αν αυτές είναι λανθασμένες ενώ οι αρνητικές μας προσδοκίες για το αποτέλεσμα της συμπεριφοράς ενός ατόμου προοιωνίζει πράγματι αρνητική έκβαση της συμπεριφοράς του(Robert Merton, 1948). Συνδυαστικά με το άγχος, το στρες και την πίεση, κάποια άτομα γράφουν χειρότερα απ’ όσο θα μπορούσαν να γράψουν, λόγω της χαμηλής αυτοεκτίμησης και της πίστης προς τον εαυτό τους. Το χειρότερο όμως είναι να επιβαρύνεις τον εαυτό σου με τύψεις για μια πράξη, η οποία ολοκληρώθηκε και πραγματοποιήθηκε. Η ειρωνεία εδώ είναι ότι δεν αναγνωρίζεται η ενέργεια ως ενέργεια και η προσπάθεια που καταβάλλεται, παρά μόνο η έκβαση αυτής. Σα να ήρθε η συντέλεια του κόσμου. Γιατί για κάποιους, είναι τόσο σημαντικό όσο το γεγονός της «αποκάλυψης». Βέβαια, υπάρχουν κι άτομα, που βρίσκονται στην αντίθετη θέση. Αλλά μιλώ για την πλειονότητα των ατόμων, που παρατηρείται αυτό το φαινόμενο. Και η γνωστή ερώτηση: «Τι γίνεται γι’ αυτό»;

Προβληματιστείτε…

Λεωφορείο

Κάθε μέρος αποτελεί μια μικρή ή μεγάλη ενότητα. Το ίδιο και το λεωφορείο. Ένα είδος μια μικρής κοινωνίας, όπου αλληλεπιδρά μεταξύ του, επικοινωνεί και πορεύεται. Οι καθημερινές μου μετακινήσεις με δίδαξαν πολλά πράγματα. Σημαντικές εμπειρίες ζωής. Τίποτα δεν παραμένει ίδιο με το πέρασμα του χρόνου. Και μέσα σε αυτές τις αλλαγές, ανακαλύπτεις τόσο σημαντικά πράγματα, όπως τον εαυτό σου. Ίσως όλα να είναι τόσο «τέλεια» εναρμονισμένα μεταξύ τους… Ίσως όμως όχι, για να φτάνουμε στο σημείο ν’ ανακαλύπτουμε τον κόσμο γύρω μας. Όλα ένα παιχνίδι της φαντασίας μας ή η απτή πραγματικότητα;

Ένα πράγμα που με προβληματίζει είναι ότι η εμπειρία που αποκομίζω είναι συνήθως δυσάρεστη. Προβλήματα. Πολλά προβλήματα. Και δυστυχώς ολοένα και αυξάνονται. Από την άλλη, υπάρχει κάτι δυνατό ανάμεσα στους ανθρώπους,  τα συναισθήματα. Καλώς ή κακώς, μας οδηγούν σε συγκεκριμένα μονοπάτια, που η λογική δεν έχει ακολουθήσει. Είναι πραγματικά όμορφο… Και δημιουργεί πολλά… Αλλά και καταστρέφει…

Βαθύτερα όνειρα

(…) Επιζητούσα κάτι το μοναδικό, κάτι το ξεχωριστό καθημερινά. Μια ανάγκη επιτακτική, λόγω της στατικής καθημερινότητάς μου. Ίσως όχι τόσο σημαντική για κάποιους, αλλά εξακολουθεί να είναι μια από τις δικές μου ανάγκες. «Κάθε μέρα είναι γιορτή» είχε πει κάποιος. Υποκειμενικά, γιορτή είναι χαμόγελο παντού, αγάπη και ευτυχία! Είναι ένα φαινόμενο που δεν βλέπουμε συχνά, αλλά η ενέργειά της  διαρκεί κάποιες φορές αιώνια. Και μαζί με τους άλλους, είμαι ευτυχισμένος κι εγώ. Μια αλληλένδετη ενέργεια, τόσο ισχυρή, όσο ν’ αλλάξει τον κόσμο. Αυτό αποτελεί ένα από τα βαθύτερα μου όνειρα…

Ποιο είναι το δικό σου;